به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله غلامعلی صفایی بوشهری، عصر سه شنبه در دیدار با جمعی از فعالان حوزه کتاب و کتابداران استان، با بیان اینکه کتاب مهمترین و ماندگارترین ابزار انتقال دانش و تجربه بشری است، اظهار کرد: اهمیت کتاب در نظام آفرینش به اندازهای است که خداوند معجزه پیامبر خاتم(ص) را کتاب قرار داد و این انتخاب، نشاندهنده تناسب کتاب با آخرین مرحله از حیات و تکامل بشر است.
نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه بوشهر با اشاره به نقش کتاب در انتقال میراث علمی و فرهنگی انسان افزود: انسان در طول زندگی خود تجربهها و دانش فراوانی کسب میکند، اما ماندگارترین و بهترین شیوه انتقال این دستاوردها به نسلهای بعد، کتاب است؛ به همین دلیل، بخش مهمی از آنچه امروز از تاریخ تمدن بشری میدانیم، به واسطه آثاری است که به رشته تحریر درآمده و ماندگار شدهاند.
آیتالله صفایی بوشهری کتاب را فراتر از مجموعهای از جلد، کاغذ و محتوا دانست و بیان کرد: کتاب علاوه بر دانش نویسنده، نشاندهنده توانمندیهای علمی، فناوری و فرهنگی جامعهای است که در آن تولید شده است؛ نوع خط، کاغذ، صحافی، شیرازه و شیوه ارائه اثر، هرکدام بخشی از ظرفیت تمدنی یک جامعه را آشکار میکند.
کتاب، محصول عمر و سالها تلاش نویسنده است
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با تأکید بر اینکه تألیف کتاب حاصل سالها پژوهش و تلاش علمی است، گفت: برخی کتابها در یک جلد منتشر میشوند، اما همان یک جلد حاصل ۳۰ سال تحقیق، بررسی، بازنگری، تصحیح و مطالعه نویسنده است؛ بنابراین هر صفحه کتاب، بخشی از عمر و حاصل تلاش طاقتفرسای مؤلف آن به شمار میرود.
وی افزود: کتابداران هنگامی که وارد کتابخانه میشوند، در حقیقت با حاصل هزاران سال تلاش علمی بزرگان تمدن بشری مواجه هستند و باید جایگاه این گنجینه ارزشمند را بشناسند.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به نقش کتاب در ماندگاری نام و اندیشه انسان تصریح کرد: کتاب به نویسنده عمر ماندگار میبخشد؛ امروز آثار نویسندگانی را مطالعه میکنیم که صدها سال پیش از دنیا رفتهاند، اما اندیشه و دانش آنان همچنان در دانشگاهها، حوزههای علمیه و مراکز علمی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با اشاره به این تعبیر که «آثار ما نشان حیات ماست»، خاطرنشان کرد: چهبسا نویسندگانی که قرنها پیش زندگی میکردهاند، به واسطه آثارشان زندهتر و اثرگذارتر از بسیاری از انسانهای زنده امروز هستند.
کتابخوانی باید به یک فرهنگ خانوادگی تبدیل شود
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به همه اضلاع منظومه کتاب اظهار کرد: توسعه کتاب تنها به تألیف و چاپ محدود نمیشود، بلکه باید فرهنگ کتابخوانی، فناوری چاپ، توزیع و دسترسی به کتاب و همچنین مشاهده آثار و نتایج کتاب در جامعه نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: اگر نویسنده اثر تولید کند اما کتاب منتشر نشود، یا کتاب منتشر شود اما فرهنگ مطالعه در جامعه شکل نگیرد و آثار آن در زندگی مردم مشاهده نشود، منظومه کتاب در همان مرحله متوقف خواهد شد و آسیب جدی خواهد دید.
آیتالله صفایی بوشهری با بیان اینکه همه افراد جامعه به نوعی فرزندان کتاب هستند، گفت: شخصیت علمی و اجتماعی ما بر بال کتاب شکل گرفته و رشد کرده است؛ بنابراین همه ما مدیون نویسندگان، فناوری تولید کتاب و کسانی هستیم که فرهنگ مطالعه را در جامعه گسترش دادهاند.
وی با اشاره به ضرورت تقویت فرهنگ مطالعه از دوران کودکی افزود: باید کتاب و کتابخوانی را به یک فرهنگ خانوادگی تبدیل کنیم و خانوادهها نشستهای هفتگی یا ماهانهای برای فرزندان خود برگزار کنند؛ به این صورت که کتاب مناسبی در اختیار نوجوانان و جوانان قرار گیرد تا پس از مطالعه، درباره محتوای آن سخن بگویند، ارائه داشته باشند و به نقد و بررسی اثر بپردازند.
الگوی کتابخوانی باید از خانواده و بزرگان جامعه آغاز شود
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با اشاره به نقش خانواده در شکلگیری شخصیت علمی فرزندان، خاطرنشان کرد: خانوادهای میتواند به خود ببالد که زمینه رشد دانش، فرهنگ، شخصیت، تعالی علمی، فناوری و تقویت بنیانهای اعتقادی و اخلاقی را در فرزندان خود فراهم کند.
وی با اشاره به سیره علمی و مطالعاتی رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: یکی از عوامل شکلگیری شخصیت علمی ایشان، فضای خانوادگی و تربیتی بود؛ پدر بزرگوارشان، آیتالله سیدجواد خامنهای، پیوسته اهل مطالعه بودند و این روحیه در فرزندان خانواده نیز استمرار یافت.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به خاطراتی از دیدار با رهبر شهید انقلاب افزود: ایشان در مواجهه با برخی کتابهای تازهمنتشرشده، از مطالعه قبلی آن آثار سخن میگفتند؛ حتی در مورد کتابی که به محضرشان تقدیم کرده بودم، فرمودند نسخه قبلی آن را در اختیار دارند. این روحیه نشاندهنده عمق ارتباط ایشان با کتاب و مطالعه بود.
وی با اشاره به فعالیتهای شخصی خود در عرصه تألیف و مطالعه گفت: تألیف کتاب بدون مطالعه و تحقیق گسترده امکانپذیر نیست و شخصی که میخواهد اثری ماندگار تولید کند، باید پیوسته در فضای مطالعه، پژوهش و نگارش حضور داشته باشد.
ضرورت ایجاد کتابخانههای عمومی استاندارد در همه شهرستانهای بوشهر
آیتالله صفایی بوشهری در ادامه با اشاره به ضرورت تقویت زیرساختهای کتابخانهای استان، اظهار کرد: باید در مرکز هر شهرستان و شهرهای استان، کتابخانه عمومی با استانداردهای برتر و امکانات مناسب وجود داشته باشد؛ در حال حاضر در این زمینه با کمبودهایی مواجه هستیم و باید برای رفع آن تدبیر شود.
وی ایجاد کتابخانههای تخصصی متناسب با ظرفیتها و نیازهای هر شهرستان را ضروری دانست و افزود: برای نمونه، در عسلویه باید کتابخانه تخصصی انرژی و هیدروکربن ایجاد شود، در بوشهر کتابخانههای تخصصی متناسب با نیازهای علمی و فرهنگی این شهر شکل بگیرد و در دشتستان نیز کتابخانه تخصصی کشاورزی داشته باشیم.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با تأکید بر اینکه توسعه تمدن بر پایه دانش شکل میگیرد، تصریح کرد: کتابخانههای تخصصی و حتی فوقتخصصی باید در کنار کتابخانههای عمومی توسعه پیدا کنند و در این مسیر، توجه به منابع چندزبانه نیز اهمیت دارد.
بوشهر از دیرباز خاستگاه نویسندگان و عالمان بزرگ بوده است
وی با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی بوشهر در عرصه کتاب و تألیف گفت: در سال ۱۲۱۶ هجری قمری، شخصیت علمی بزرگی به نام آیتالله شیخ حسن آلعصفور وارد بوشهر شد که از مؤلفان برجسته تاریخ اسلام بود.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به روایت سدیدالسلطنه کبابی درباره نقش این عالم در شکلگیری جریان علمی و تمدنی بوشهر افزود: در آثار تاریخی از این شخصیت بهعنوان یکی از عوامل آغازگر دورهای از پیشرفت و تمدن علمی در بوشهر یاد شده است؛ حضور ایشان زمینهساز شکلگیری سلسلهای از نویسندگان و مؤلفان در این منطقه شد.
وی با اشاره به پیشینه کتابخانهسازی در بوشهر بیان کرد: حدود ۲۵۰ سال پیش، کتابخانهای در مجلس آلعصفور تأسیس شد که نسخههای خطی آن امروز در مراکز مختلفی از جمله کتابخانههای قطیف، کتابخانه ملی و آستان قدس رضوی نگهداری میشود.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با اشاره به آثار علمی برجایمانده از عالمان این منطقه اظهار کرد: بررسی تاریخ علمی بوشهر نشان میدهد که این استان از ظرفیت بزرگی در عرصه تألیف، کتابخوانی، کتابخانهسازی و کتابداری برخوردار بوده و شخصیتهای برجستهای در این حوزه پرورش داده است.
وی افزود: در پژوهشی که درباره آثار علمای بوشهر انجام دادهام و در قالب کتاب «تصانیف العلماء» ارائه شده است، تاکنون حدود یکهزار و ۱۵۰ عنوان اثر از عالمان این استان شناسایی و ثبت شده است؛ برخی از این آثار نیز در چندین جلد تدوین شدهاند و این موضوع نشاندهنده عمق و گستردگی میراث علمی بوشهر است.
آموزش مهندسی کتاب و ویراستاری؛ فرصتی برای اشتغال جوانان
آیتالله صفایی بوشهری با تأکید بر ضرورت تحول در حوزه نرمافزاری کتاب اظهار کرد: در کنار توسعه زیرساختهای فیزیکی، باید به آموزش نقد کتاب، نویسندگی، ویراستاری، مهندسی کتاب، کتابآرایی، طراحی جلد و دیگر مهارتهای تخصصی این حوزه توجه کنیم.
وی افزود: استان در برخی از این عرصهها با کمبود نیروی متخصص مواجه است و باید با برگزاری کارگاههای آموزشی عمومی و حرفهای، زمینه تربیت نیروهای توانمند را فراهم کنیم.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با اشاره به ظرفیت اشتغالزایی این حوزه خاطرنشان کرد: طراحی جلد، صفحهآرایی، ویرایش ادبی و فنی و مهندسی تولید کتاب، علاوه بر ارتقای کیفیت آثار، میتواند زمینه اشتغال و درآمدزایی را نیز فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت سرمایهگذاری روی استعدادهای جوان بهویژه دختران در حوزه ویراستاری و ویرایش ادبی گفت: باید ظرفیتهای موجود را شناسایی و تقویت کنیم تا نیروهای متخصص و حرفهای در این عرصه تربیت شوند.
کتابداران در مظلومیت هستند؛ باید به وضعیت معیشتی و بیمهای آنان رسیدگی شود
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با اشاره به جایگاه کمتر دیدهشده کتابداران اظهار کرد: کتاب، نویسنده و کتابخانه همواره با نوعی مظلومیت مواجه بودهاند و در این میان، کتابداران نیز با وجود تلاش فراوان برای حفظ و نگهداری آثار علمی، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه کتابداران حافظان عمر نویسندگان و نگهبانان گنجینه دانش بشری هستند، افزود: اگر کتابداران نباشند و از کتابها نگهداری نشود، بخش بزرگی از میراث علمی و فرهنگی نویسندگان در معرض فراموشی و نابودی قرار میگیرد.
آیتالله صفایی بوشهری با اشاره به بررسی وضعیت فعالان کتابداری در استان گفت: کتابداران به توجه بیشتری در زمینه بیمه، حقوق، معیشت و شرایط زندگی نیاز دارند و همچنین باید تسهیلاتی برای حمایت از آنان در نظر گرفته شود.
وی تأکید کرد: باید برای رفع مظلومیت جامعه کتابداران و ارتقای وضعیت شغلی و معیشتی این قشر تلاش جدی صورت گیرد؛ چراکه آنان نقش اساسی در حفظ و صیانت از گنجینه کتاب دارند.
ضرورت معرفی ماهانه نویسندگان و مفاخر علمی استان بوشهر
آیتالله صفایی بوشهری در بخش دیگری از سخنان خود، تجلیل از نویسندگان و مؤلفان برجسته تاریخی استان را ضروری دانست و اظهار کرد: باید شخصیتهای طراز اول عرصه تألیف در همه رشتهها، اعم از علوم پایه، علوم انسانی و علوم تجربی، شناسایی و آثار و خدمات آنان به جامعه معرفی شود.
وی پیشنهاد کرد: هر ماه یکی از شخصیتهای بزرگ و مؤلفان برجسته استان معرفی شود و ضمن بیان زندگی و آثار او، ارزش علمی کتابهایش و دشواریهایی که برای تألیف و انتشار آن آثار متحمل شده است، برای نسل جدید تبیین شود.
نماینده ولیفقیه در استان بوشهر با اشاره به دشواریهای انتشار کتاب در گذشته افزود: برخی از نویسندگان برای چاپ آثار خود ناچار بودند به شهرهایی مانند بمبئی و کلکته سفر کنند و کتابهایشان را در خارج از کشور به چاپ برسانند؛ این تلاشها و مجاهدتهای علمی باید برای نسل امروز بازگو شود تا نام و یاد این شخصیتها زنده بماند.
وی همچنین بر ضرورت حفظ آثار تاریخی کتابخانههای استان تأکید کرد و گفت: باید برای صیانت از میراث مکتوب بوشهر، زیرساختهای مناسب فراهم شود و حتی موضوع ایجاد موزه کتاب و نگهداری آثار ارزشمند تاریخی در دستور کار قرار گیرد.
کتابخانههای جهادی، اقدامی ارزشمند برای توسعه فرهنگ مطالعه است
آیتالله صفایی بوشهری در بخش دیگری از سخنان خود، از اقدامات مجموعه کتابخانههای استان در توسعه زیرساختها و زیباسازی فضاهای کتابخانهای قدردانی کرد و با اشاره به راهاندازی کتابخانههای جهادی و استفاده از ظرفیت وسایل نقلیه برای گسترش دسترسی مردم به کتاب، این اقدامات را ارزشمند دانست.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه دسترسی عمومی به کتاب اظهار کرد: باید تلاش کنیم کتابخانه، کتاب و کتابخوانی در همه ابعاد زندگی اجتماعی و خانوادگی مردم حضور داشته باشد و هیچ گروهی از جامعه از این ظرفیت مهم محروم نماند.


نظر شما